Vuurwerk en vermiste huisdieren: wat de cijfers over oud en nieuw laten zien

Oudejaarsavond is de gevaarlijkste nacht van het jaar voor huisdieren. Bij Amivedi, de landelijke databank voor vermiste en gevonden dieren, kwamen rond de afgelopen jaarwisseling 80,5% meer vermissingsmeldingen binnen dan op een gemiddelde decemberdag. Dat waren er 18% meer dan het jaar ervoor.

Dit jaar is anders: het is de eerste jaarwisseling met het landelijke vuurwerkverbod voor consumenten. Maar stil wordt het niet. In dit artikel zetten we de cijfers op een rij, leggen we uit waarom dieren bij vuurwerk op de vlucht slaan, wat het verbod wel en niet oplost, en wat je vóór, tijdens en na de jaarwisseling kunt doen.

De korte versie

• Laat je hond op 31 december uit vóór het donker wordt, aan een dubbele lijn (halsband en tuig).
• Houd je kat vanaf de middag binnen en doe het kattenluik op slot.
• Controleer nu of de gegevens bij je chipregistratie kloppen, en geef je hond een penning met je telefoonnummer.
• Maak binnen een veilige schuilplek, doe de gordijnen dicht en zet de tv of muziek aan.
• Let rond middernacht extra op deuren: als iedereen naar buiten loopt om te kijken, glippen dieren mee naar buiten.
• Is je dier toch weg? Ga direct zoeken, dicht bij huis, en meld het meteen bij Amivedi, je chipdatabank, asielen en dierenartsen.

Wat de cijfers laten zien

Amivedi telt elk jaar hoeveel huisdieren rond de jaarwisseling als vermist worden gemeld. Gemiddeld zijn dat er rond de 950 op 31 december en 1 januari samen, tegenover zo'n 452 op een gewone decemberdag: ruim twee keer zoveel. Rond de jaarwisseling 2025/2026 kwamen er 80,5% meer meldingen binnen dan op een gemiddelde decemberdag.

De Dierenbescherming meldde voor dezelfde jaarwisseling 309 meldingen bij de landelijke meldkamer op 31 december en 1 januari, en ruim 150 ritten van dierenambulances. In december waren 35 honden en 4 katten vermist geraakt na schrikken van vuurwerk. Ongeveer de helft daarvan was bij publicatie terecht.

Bij Lost Pet Alarm zien we hetzelfde patroon. Op 1 en 2 januari 2026 startten eigenaren 52 en 53 zoekacties, tegenover gemiddeld 18 per dag van 1 tot en met 24 december: bijna drie keer zoveel. Honden springen eruit. Waar eigenaren de diersoort opgaven, lag het aantal zoekacties voor honden rond de jaarwisseling op ruim vier keer het decembergemiddelde, voor katten op zo'n tweeënhalf keer.

Wat er gebeurde toen vuurwerk verboden was

Tijdens de coronajaarwisseling van 2020/2021 gold een tijdelijk vuurwerkverbod. Amivedi kreeg toen 319 vermissingsmeldingen, tegenover 571 een jaar eerder: 47% minder. Minder vuurwerk betekent dus aantoonbaar minder vermiste dieren, maar zelfs in dat jaar raakten er honderden dieren kwijt.

Waarom vuurwerk dieren op de vlucht jaagt

Honden en katten horen veel scherper dan wij, en een knal komt voor hen zonder waarschuwing en zonder uitleg. De meeste dieren reageren daar slecht op. In een Nederlands onderzoek uit 2024 onder 3.631 eigenaren zei ruim driekwart dat hun hond of kat bang was tijdens vuurwerk. Een op de drie honden en een op de zeven katten had zelfs een fobische angst. Van de katten vluchtte 64,6% tijdens of vlak na het vuurwerk, en 8,4% van de katten en 5,4% van de honden was ooit vermist geraakt na vuurwerk.

Vuurwerkangst gaat ook niet vanzelf over. In een internationaal onderzoek onder 1.225 honden begon de angst bij 45% al voor de eerste verjaardag, en bij ruim een kwart van de angstige honden werd het met de jaren erger. Honden die als pup rustig aan harde geluiden waren gewend, waren later duidelijk minder bang.

Honden rennen, katten verstoppen zich

Een bange hond rent weg, vaak blind en ver, soms dwars over drukke wegen. Een bange kat doet meestal het tegenovergestelde: die kruipt weg op de eerste veilige plek en blijft daar doodstil zitten, vaak dagenlang. Dat verklaart waarom katten vaak pas dagen later als vermist worden gemeld. Eigenaren denken dat hun kat 'wel terugkomt' en verliezen kostbare tijd.

Het vuurwerkverbod: wat verandert er dit jaar?

Sinds 1 augustus 2026 geldt in Nederland een landelijk vuurwerkverbod voor consumenten. Je mag het meeste vuurwerk niet meer hebben, vervoeren of afsteken. Licht vuurwerk zoals sterretjes blijft het hele jaar toegestaan vanaf 12 jaar. Professionele vuurwerkshows mogen gewoon doorgaan, en verenigingen en stichtingen met een lokale binding kunnen bij de burgemeester een ontheffing aanvragen.

Dat is goed nieuws voor dieren, maar geen reden om achterover te leunen. Er komen nog steeds shows en lokale ontheffingen, er wordt illegaal vuurwerk afgestoken, en in de grensstreek knalt het in België en Duitsland gewoon door. In België bepaalt elke gemeente zelf wat mag, en in Duitsland mag consumentenvuurwerk op 31 december en 1 januari afgestoken worden. Eén harde knal is genoeg om een bange hond te laten wegschieten.

De weken ervoor: zo bereid je je voor

• Controleer je chipregistratie. Een chip helpt alleen als het nummer bij een databank staat met je huidige adres en telefoonnummer. Op chipnummer.nl zie je bij welke databank het staat.
• Geef je hond een penning met je telefoonnummer. Een vinder belt sneller dan dat hij naar een dierenarts gaat om de chip te laten scannen.
• Heeft je dier last van harde geluiden? Bel nu al je dierenarts. Er zijn kalmerende middelen, feromonen en trainingen, maar die werken het best als je er weken van tevoren mee begint.
• Maak een veilige schuilplek: een bench met een dikke deken eroverheen voor een hond, een rustige kast of plek onder het bed voor een kat. Laat je dier er nu al aan wennen.
• Check je tuin. Een bange hond springt over hekken waar hij normaal niet aan denkt, en kruipt door gaten die je nooit had gezien.

Op oudejaarsavond zelf

• Laat je hond uit voordat het donker wordt, aan de lijn, ook als hij normaal los loopt. Gebruik bij twijfel een tuig én een halsband, met twee lijnen.
• Haal je kat 's middags al binnen en doe het kattenluik op slot. Katten die eenmaal buiten zitten als het begint, komen niet meer naar binnen.
• Doe de gordijnen dicht, laat het licht aan en zet de tv, radio of rustige muziek aan om de knallen te dempen.
• Blijf thuis als je kunt, en blijf zelf rustig. Je mag je dier gerust troosten als het daarom vraagt. Straf nooit angst.
• Laat je hond tussendoor alleen aan de lijn naar buiten, ook in de eigen tuin, en kies een rustig moment.
• Let op rond middernacht. Als iedereen naar buiten loopt om naar het vuurwerk te kijken, blijft de voordeur open staan. Sluit je dier dan op in een kamer.

Is je dier toch weggelopen? Zo vergroot je de kans dat het terugkomt

Ga direct zoeken, ook 's nachts. Na het vuurwerk wordt het snel stiller, en dan komen veel dieren uit hun schuilplek. In het grootste onderzoek naar vermiste katten werd driekwart binnen 500 meter van huis teruggevonden, de helft zelfs binnen 50 meter. Zoek dus eerst heel grondig dichtbij: onder auto's, in schuurtjes, onder struiken en in de tuinen van je buren. Een bange kat reageert vaak niet op roepen, dus kijk met een zaklamp en luister.

Bij honden is de straal groter, maar ook daar maakt de buurt het verschil: in een groot Amerikaans onderzoek werd bijna de helft van de teruggevonden honden gevonden door in de buurt te zoeken. Loop de route die je hond kent en vraag mensen die op straat zijn of ze een hond hebben zien rennen.

• Meld je dier meteen als vermist bij Amivedi en controleer je gegevens bij je chipdatabank. Woon je in België, controleer dan je gegevens bij DogID of CatID.
• Bel de asielen en dierenambulances in je regio, en de dierenartsen in de buurt. Gevonden dieren worden daar vaak naartoe gebracht om de chip te laten scannen.
• Hang posters op met een duidelijke foto, en vraag buren hun schuur en garage te controleren.
• Wacht niet met melden, ook niet bij een kat. Hoe eerder mensen in de buurt weten dat je dier weg is, hoe meer ogen er zijn.

Wil je dat zoveel mogelijk mensen rond de plek waar je dier is verdwenen meteen weten wat er aan de hand is? Dat is precies wat een Lost Pet Alarm doet: start een zoekactie voor je huisdier en de melding verschijnt binnen enkele uren bij mensen in de buurt.

Voor een uitgebreid stappenplan per diersoort lees je onze gids kat vermist: wat te doen.

Is je hond weggelopen? Lees dan hond weggelopen: wat te doen.

Veelgestelde vragen